Η Βουλή των Αντιπροσώπων ανακήρυξε τη 19η Μαΐου 2026 Ημέρα Μνήμης – Ο ελληνικής καταγωγής εισηγητής Στιβ Μαλαγάρης συνέδεσε τη μνήμη των θυμάτων με την ιστορία των προγόνων του, οι οποίοι ξεριζώθηκαν από την περιοχή του Μαρμαρά και εγκαταστάθηκαν στη Λέσβο

Σε μια απόφαση με ισχυρό πολιτικό και συμβολικό βάρος, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Πενσιλβάνιας προχώρησε στην επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, ανακηρύσσοντας τη 19η Μαΐου 2026 «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων Ελλήνων» στην αμερικανική Πολιτεία.

Το σχετικό ψήφισμα, με αριθμό HR 553, εγκρίθηκε στις 29 Ιουνίου 2026 με συντριπτική πλειοψηφία. Συνολικά 200 πολιτειακοί βουλευτές ψήφισαν υπέρ και μόλις δύο κατά. Προηγουμένως, το ψήφισμα είχε εγκριθεί ομόφωνα, με 26 ψήφους, από την αρμόδια Επιτροπή Τουρισμού, Αναψυχής και Οικονομικής Ανάπτυξης.

Πρώτος εισηγητής της πρωτοβουλίας ήταν ο Δημοκρατικός πολιτειακός βουλευτής ελληνικής καταγωγής Στιβ Μαλαγάρης, ο οποίος εκπροσωπεί την 53η εκλογική περιφέρεια της Πενσιλβάνιας.

Κατά την παρουσίαση του ψηφίσματος στην Ολομέλεια, ο Στιβ Μαλαγάρης δεν περιορίστηκε σε μια τυπική κοινοβουλευτική τοποθέτηση. Συνέδεσε τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων με τη δική του οικογενειακή ιστορία και με τη συνολικότερη εμπειρία του ξεριζωμού των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας.

Μια κοινότητα με ιστορία σχεδόν 3.000 ετών

Παρουσιάζοντας το ψήφισμα, ο Στιβ Μαλαγάρης αναφέρθηκε στους Ποντίους ως μια αρχαία ελληνική κοινότητα, η παρουσία της οποίας στις ακτές του Εύξεινου Πόντου εκτεινόταν σε βάθος χιλιάδων ετών.

«Από το 1914 έως το 1923, εκατοντάδες χιλιάδες Πόντιοι Έλληνες, μια αρχαία ελληνική κοινότητα με ρίζες που εκτείνονταν σχεδόν 3.000 χρόνια, βρέθηκαν αντιμέτωποι με διώξεις, εκτοπισμούς, λιμό και θάνατο», ανέφερε ενώπιον της Ολομέλειας.

Ο πολιτειακός βουλευτής υπογράμμισε ότι ολόκληρες κοινότητες ξεριζώθηκαν, οικογένειες διαλύθηκαν και ένας πολιτισμός που είχε αναπτυχθεί επί αιώνες στις πατρογονικές του εστίες υπέστη συντριπτικό πλήγμα.

«Σήμερα θυμόμαστε τα θύματα, τιμούμε τους επιζώντες και επιβεβαιώνουμε τη σημασία της διαφύλαξης της ιστορικής αλήθειας», τόνισε.

Η αναφορά του στην ιστορική αλήθεια αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο της ομιλίας του. Όπως επισήμανε, η διατήρηση της μνήμης δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής προς τα θύματα και τους επιζώντες, αλλά και πολιτική και ηθική υποχρέωση απέναντι στις επόμενες γενιές.

Ρητή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων

Η επίσημη ονομασία του ψηφίσματος είναι «Pontian Greek Genocide Remembrance Day», δηλαδή «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων Ελλήνων».

Πρόκειται, επομένως, για ρητή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και για άμεση σύνδεσή της με τη 19η Μαΐου, ημέρα που έχει καθιερωθεί ως ημερομηνία μνήμης και τιμής για τα θύματα.

Το ιστορικό σκεπτικό του ψηφίσματος, ωστόσο, έχει ευρύτερο ορίζοντα. Στο κείμενο γίνεται αναφορά στους 353.000 Πόντιους και Έλληνες της Ανατολής που έχασαν τη ζωή τους, εντάσσοντας τη Γενοκτονία των Ποντίων στο ευρύτερο πλαίσιο των διώξεων, των εκτοπισμών και της εξόντωσης των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο 1914-1923.

Παράλληλα, τόσο το ψήφισμα όσο και η ομιλία του εισηγητή αναφέρονται ρητά στους Αρμένιους και στους Ασσυρίους, οι οποίοι υπέστησαν διώξεις, εκτοπισμούς και μαζικές απώλειες κατά την ίδια ιστορική περίοδο.

«Η ιστορία μάς διδάσκει ότι ο πόνος ενός λαού δεν πρέπει ποτέ να εξετάζεται απομονωμένα», σημείωσε ο Στιβ Μαλαγάρης.

«Την ίδια περίοδο, οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι χριστιανοί αντιμετώπισαν επίσης διώξεις, εκτοπισμούς και τεράστιες απώλειες. Μαζί, οι ιστορίες των Ποντίων Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων μάς υπενθυμίζουν το καταστροφικό ανθρώπινο κόστος της μισαλλοδοξίας και των εθνοτικών διώξεων», πρόσθεσε.

Οι οικογενειακές ρίζες στην περιοχή του Μαρμαρά

Το πιο προσωπικό σημείο της τοποθέτησης του Στιβ Μαλαγάρη ήρθε όταν αναφέρθηκε στη δική του οικογένεια και στις ρίζες των προγόνων του στην περιοχή του Μαρμαρά.

«Παρότι οι ρίζες της δικής μου οικογένειας δεν είναι από τον Πόντο, είναι από την περιοχή του Μαρμαρά, στη σημερινή Τουρκία», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, οι πρόγονοί του βίωσαν τις διώξεις και τον ξεριζωμό που σημάδεψαν τους Έλληνες της Μικράς Ασίας. Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη γη στην οποία οι οικογένειές τους ζούσαν επί γενιές και τελικά εγκαταστάθηκαν στη Λέσβο μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών.

«Η απόφαση αυτή είναι προσωπική για μένα», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι, μολονότι οι οικογενειακές του ρίζες δεν βρίσκονται στον Πόντο, συνδέονται με την ίδια ιστορία διωγμών, απώλειας και βίαιου εκτοπισμού που σημάδεψε συνολικά τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας.

«Όπως πολλοί απόγονοι των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, μεγάλωσα ακούγοντας ιστορίες για τόπους που δεν μπορούσαμε πια να επισκεφθούμε ως πατρίδα, αλλά που δεν μπορούσαν ποτέ να ξεχαστούν ως μέρος της ταυτότητάς μας», ανέφερε.

Μέσα από τη συγκεκριμένη αναφορά, ο πολιτειακός βουλευτής περιέγραψε μια εμπειρία κοινή για εκατοντάδες χιλιάδες προσφυγικές οικογένειες: την πατρίδα που χάθηκε ως γεωγραφικός τόπος, αλλά διατηρήθηκε μέσα από τις οικογενειακές αφηγήσεις, τη γλώσσα, την πίστη, τα έθιμα και τις παραδόσεις.

«Η ιστορία αυτή δεν είναι μοναδική. Είναι η ιστορία αμέτρητων οικογενειών που έχασαν σπίτια, εκκλησίες, επιχειρήσεις, χωριά και τους δεσμούς που τις συνέδεαν με τις πατρογονικές τους εστίες», επισήμανε.

«Πήραν μαζί τους τη γλώσσα, την πίστη και τις παραδόσεις τους»

Η ομιλία του Στιβ Μαλαγάρη δεν επικεντρώθηκε μόνο στην απώλεια και στον ξεριζωμό, αλλά και στην αντοχή των προσφύγων και στην προσπάθειά τους να ξαναχτίσουν τη ζωή τους σε νέες πατρίδες.

«Παρά τις δυσκολίες που υπέμειναν, πήραν μαζί τους τη γλώσσα, την πίστη, τις παραδόσεις και την ελπίδα τους», υπογράμμισε.

«Ξανάχτισαν τη ζωή τους, μεγάλωσαν νέες γενιές και φρόντισαν ώστε η ιστορία τους να μην λησμονηθεί», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτός είναι και ο ουσιαστικός λόγος για τον οποίο ψηφίσματα όπως το HR 553 έχουν ιδιαίτερη σημασία.

«Η μνήμη δεν αφορά την αναβίωση του παρελθόντος. Αφορά τη μάθηση από αυτό. Αφορά την αναγνώριση των δεινών εκείνων που προηγήθηκαν και τη διασφάλιση ότι οι επόμενες γενιές θα κατανοήσουν τις συνέπειες του μίσους, της μισαλλοδοξίας και των εθνοτικών διώξεων», σημείωσε.

Η πρωτοβουλία και οι συνυπογράφοντες

Το σχετικό υπόμνημα προς τους πολιτειακούς βουλευτές κυκλοφόρησε στις 3 Ιουνίου 2026 και το ψήφισμα κατατέθηκε επισήμως δύο ημέρες αργότερα.

Στο υπόμνημα υπογραμμιζόταν ότι η αναγνώριση της Γενοκτονίας αποτελεί πράξη τιμής προς τα θύματα και τους επιζώντες, αλλά και υπενθύμιση της ανάγκης να προλαμβάνονται ανάλογες θηριωδίες στο μέλλον.

Το HR 553 συνυπέγραψαν οι πολιτειακοί βουλευτές Έντι Πασίνσκι, Μπεν Σάντσες, Ναπολέων Νέλσον, Εντ Νίλσον, Νάνσι Γκενστ, Τζόζεφ Χόενσταϊν, Ταρίκ Χαν και Ρόνι Γκριν.

Ο Στιβ Μαλαγάρης έχει αναλάβει και στο παρελθόν πρωτοβουλίες που συνδέονται με την ελληνική ιστορία και την παρουσία της ελληνικής ομογένειας στην Πενσιλβάνια, μεταξύ άλλων και με αφορμή την επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης της 25ης Μαρτίου.

Το ψήφισμα που προηγήθηκε

Λίγες εβδομάδες πριν από την κατάθεση του HR 553 είχε παρουσιαστεί ένα δεύτερο, σχεδόν όμοιο ψήφισμα, με αριθμό HR 511 και εισηγητή τον Έντι Πασίνσκι.

Το ψήφισμα εκείνο έφερε τον τίτλο «Greek Pontian Genocide Remembrance Day» και προέβλεπε επίσης την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου 2026 ως Ημέρας Μνήμης, τιμώντας τους 353.000 Πόντιους και Έλληνες της Ανατολής που σκοτώθηκαν κατά την περίοδο 1914-1923.

Τελικά, στην Ολομέλεια οδηγήθηκε και εγκρίθηκε το μεταγενέστερο HR 553, με πρώτο εισηγητή τον Στιβ Μαλαγάρη και συνυπογράφοντα τον Έντι Πασίνσκι.

Τι ακριβώς αναγνώρισε η Πενσιλβάνια

Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Πενσιλβάνιας έχει σαφή πολιτική, ιστορική και συμβολική σημασία. Είναι, ωστόσο, απαραίτητη μια θεσμική διευκρίνιση ως προς το ακριβές περιεχόμενό της.

Το ψήφισμα ανακηρύσσει συγκεκριμένα τη 19η Μαΐου 2026 ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων Ελλήνων». Με βάση την επίσημη διατύπωσή του, δεν καθιερώνει τη 19η Μαΐου ως μόνιμη και επαναλαμβανόμενη ετήσια ημέρα μνήμης.

Παράλληλα, πρόκειται για ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Πενσιλβάνιας και όχι για πολιτειακό νόμο που εγκρίθηκε και από τη Γερουσία ή για διακήρυξη του κυβερνήτη.

Η θεσμική αυτή διάσταση, ωστόσο, δεν μειώνει τη σημασία της απόφασης. Με την υπερψήφιση του HR 553, η Γενοκτονία των Ποντίων καταγράφηκε επισήμως στο νομοθετικό αρχείο μιας από τις μεγαλύτερες και ιστορικότερες Πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παράλληλα, η προσωπική τοποθέτηση του Στιβ Μαλαγάρη ένωσε τη μνήμη του Πόντου με τη συνολικότερη ιστορική εμπειρία του ελληνισμού της Μικράς Ασίας: τον διωγμό, τον ξεριζωμό και την απώλεια, αλλά και τη δύναμη των προσφύγων να διατηρήσουν ζωντανές τη γλώσσα, την πίστη, τις παραδόσεις και τη μνήμη των πατρογονικών τους εστιών.

(pontosnews.gr)