Την ιστορική πορεία, τη μνήμη και την ταυτότητα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η κληρονομιά τους συνεχίζει να διαμορφώνει τις ελληνοαυστραλιανές κοινότητες, θα εξετάσει δημόσια διάλεξη που διοργανώνει ο Ελληνικός Σύλλογος του Πανεπιστημίου Μελβούρνης (MUnGA).

Η εκδήλωση, με τίτλο «Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης: Ιστορία, Μνήμη και Ταυτότητα στην Αυστραλία», θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026, με ομιλητή τον Ελληνοαυστραλό ιστορικό και συγγραφέα Δρ. Θεμιστοκλή Κρητικάκο.

Στο επίκεντρο της διάλεξης θα βρεθούν οι εμπειρίες των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας, συμπεριλαμβανομένου του Πόντου, και της Ανατολικής Θράκης, καθώς και η μεταγενέστερη πορεία των ίδιων και των απογόνων τους προς την Αυστραλία.

Από τον ξεριζωμό στη διαμόρφωση νέων κοινοτήτων

Η ιστορία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Οι βίαιες μετακινήσεις πληθυσμών, οι διώξεις, η προσφυγιά και η ανάγκη δημιουργίας μιας νέας ζωής μακριά από τις πατρογονικές εστίες άφησαν βαθύ αποτύπωμα στις οικογένειες και στις κοινότητες που δημιουργήθηκαν στη συνέχεια στην Ελλάδα και σε χώρες της διασποράς.

Η Αυστραλία αποτέλεσε για πολλούς από τους απογόνους αυτών των οικογενειών έναν νέο τόπο εγκατάστασης, στον οποίο η μνήμη της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης διατηρήθηκε μέσα από οικογενειακές αφηγήσεις, κοινοτικούς θεσμούς, πολιτιστικές οργανώσεις και παραδόσεις.

Μνήμη και ταυτότητα από γενιά σε γενιά

Ιδιαίτερη έμφαση στη διάλεξη θα δοθεί στον τρόπο με τον οποίο η συλλογική μνήμη, οι προσωπικές και οικογενειακές ιστορίες και η πολιτιστική κληρονομιά μεταφέρονται από τη μία γενιά στην επόμενη.

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η ιστορική εμπειρία εξακολουθεί να επηρεάζει τη σύγχρονη ταυτότητα των Ελληνοαυστραλών.

Πώς θυμούνται οι οικογένειες τις χαμένες πατρίδες; Πώς μεταβάλλονται οι αφηγήσεις όταν περνούν από τους πρόσφυγες πρώτης γενιάς στα παιδιά και στα εγγόνια τους; Και ποια θέση έχει σήμερα αυτή η μνήμη μέσα σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία όπως η αυστραλιανή;

Αυτά είναι ορισμένα από τα ζητήματα που αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της εκδήλωσης.

Το ενδιαφέρον της νέας γενιάς Ελληνοαυστραλών

Η πρωτοβουλία του Ελληνικού Συλλόγου του Πανεπιστημίου Μελβούρνης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς προέρχεται από έναν φοιτητικό φορέα και αναδεικνύει το αυξανόμενο ενδιαφέρον της νεότερης γενιάς για την ιστορία και την πολιτιστική της καταγωγή.

Για πολλούς νέους Ελληνοαυστραλούς, η σχέση με τη Μικρά Ασία, τον Πόντο ή την Ανατολική Θράκη δεν αποτελεί πλέον άμεση βιωμένη εμπειρία, αλλά οικογενειακή μνήμη. Η κατανόηση αυτής της κληρονομιάς αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την ταυτότητά τους και τη θέση τους μέσα στην ευρύτερη ελληνοαυστραλιανή κοινότητα.

Η διάλεξη φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως χώρος συνάντησης φοιτητών, ερευνητών και μελών της ελληνικής και αυστραλιανής κοινωνίας, δημιουργώντας έναν διαγενεακό διάλογο γύρω από τη μνήμη, το αίσθημα του ανήκειν και τη διατήρηση της ιστορικής κληρονομιάς.

Ποιος είναι ο Δρ. Θεμιστοκλής Κρητικάκος

Ο Δρ. Θεμιστοκλής Κρητικάκος είναι Ελληνοαυστραλός ιστορικός και συγγραφέας και έχει ολοκληρώσει το διδακτορικό του στην Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Μελβούρνης.

Η ερευνητική του δραστηριότητα επικεντρώνεται σε ζητήματα γενοκτονίας, ιστορικής και συλλογικής μνήμης, διαγενεακού τραύματος, ταυτότητας και κοινοτήτων της διασποράς.

Το 2026 κυκλοφόρησε από τον διεθνή εκδοτικό οίκο Palgrave Macmillan το βιβλίο του «Armenian, Greek, and Assyrian Genocide Recognition in Twenty-First-Century Australia: Memory, Identity, and Cooperation».

Στο έργο του εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι αρμενικές, ελληνικές και ασσυριακές κοινότητες στην Αυστραλία διαχειρίζονται τη μνήμη των γενοκτονιών και συνεργάζονται γύρω από ζητήματα αναγνώρισης, μνήμης και ταυτότητας.

Η Μελβούρνη ως κέντρο της ελληνικής διασποράς

Η επιλογή της Μελβούρνης ως χώρου για μια τέτοια συζήτηση έχει επίσης ιδιαίτερο συμβολισμό. Η πόλη αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του ελληνισμού της διασποράς, με ισχυρή παρουσία κοινοτήτων, συλλόγων, εκπαιδευτικών φορέων και πολιτιστικών οργανώσεων.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση για τη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη δεν αποτελεί απλώς ιστορική αναδρομή. Συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της μνήμης και με τον τρόπο που η ελληνική ταυτότητα επαναπροσδιορίζεται από γενιά σε γενιά σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον.

Πληροφορίες εκδήλωσης

Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026, από τις 6:00 μ.μ. έως τις 7:30 μ.μ., στο Fritz Loewe Theatrette, McCoy Building, στην οδό 253 Elgin Street, Carlton, Victoria 3053.

Διοργανωτής είναι ο Ελληνικός Σύλλογος του Πανεπιστημίου Μελβούρνης (MUnGA).

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή τόσο στους φοιτητές όσο και στο ευρύτερο κοινό, ωστόσο απαιτείται προηγούμενη εγγραφή.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να πραγματοποιήσουν την εγγραφή τους μέσω της πλατφόρμας Humanitix.

(Νέος Κόσμος)