Μία σημαντική πράξη πολιτιστικής συνεργασίας και σεβασμού προς την πολιτιστική κληρονομιά πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη παρέδωσε στον Πρέσβη της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στην Ελλάδα, Omar Amer Youssef, έξι ειδώλια αιγυπτιακού πολιτισμού.

Τα αντικείμενα είχαν εντοπιστεί στην Αθήνα και, κατόπιν διερεύνησης, τεκμηριώθηκε ότι προέρχονταν από παράνομη διακίνηση από την Αίγυπτο. Η επιστροφή τους επισφραγίζει την άριστη συνεργασία Ελλάδας και Αιγύπτου στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και την κοινή δέσμευση των δύο χωρών για την καταπολέμηση της αρχαιοκαπηλίας.

Τα ειδώλια είχαν παραδοθεί το 2018 στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο από πολίτη, ο οποίος δήλωσε ότι τα είχε εντοπίσει τυχαία στην περιοχή του Περιστερίου, τυλιγμένα χωριστά και τοποθετημένα σε χαρτοσακούλα. Μετά την παράδοσή τους, καταχωρήθηκαν στο Βιβλίο Εισαγωγής του Μουσείου και εξετάστηκαν από τους αρμόδιους αρχαιολόγους και συντηρητές. Από την εξέταση προέκυψε ότι τα τέσσερα από αυτά είναι αρχαία αντικείμενα, ενώ τα άλλα δύο κρίθηκαν ως κίβδηλα.

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ενημέρωσε άμεσα τις συναρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, και συγκεκριμένα τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών και τη Διεύθυνση Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων.

Η υπόθεση διερευνήθηκε περαιτέρω μέσω της INTERPOL, καθώς υπήρχαν ισχυρές ενδείξεις ότι τα αντικείμενα είχαν διακινηθεί παράνομα από την Αίγυπτο. Ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι ένα από τα ειδώλια φέρει στην πίσω όψη του, γραμμένη με μαύρο μελάνι, την ένδειξη «Arab el Madfuna», το αραβικό όνομα της αρχαίας αιγυπτιακής πόλης της Αβύδου.

Παράλληλα, ζητήθηκε η διερεύνηση της υπόθεσης από τις αρμόδιες αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές. Μετά την τεκμηρίωση που απέστειλαν οι αιγυπτιακές αρχές μέσω ρηματικών διακοινώσεων, καθώς και τη σχετική εισαγγελική διάταξη της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, η δικογραφία αρχειοθετήθηκε, καθώς δεν προέκυψε αξιόποινη πράξη σύμφωνα με τον Ν. 4858/2021. Στη συνέχεια, η αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Πολιτισμού προχώρησε στην έκδοση άδειας εξαγωγής των αντικειμένων προς την Αίγυπτο, εφαρμόζοντας τις διατάξεις της Σύμβασης της UNESCO του 1970.

Σε δήλωσή της, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι η επιστροφή των αιγυπτιακών αρχαιοτήτων αποτελεί πράξη ουσιαστικού σεβασμού προς την πολιτιστική κληρονομιά των λαών και έμπρακτη εφαρμογή των αρχών της διεθνούς συνεργασίας για την προστασία της. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στις αρχές της Σύμβασης της UNESCO του 1970 και αποδίδει τα πολιτιστικά αγαθά εκεί όπου ιστορικά, πολιτιστικά και ηθικά ανήκουν.

Η κ. Μενδώνη τόνισε ακόμη ότι η επιτυχής συνεργασία των ελληνικών και αιγυπτιακών αρχών, με τη συνδρομή της INTERPOL και της Δικαιοσύνης, επιβεβαιώνει πως η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από τη συνεργασία, την αλληλοβοήθεια και την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών.

Από την πλευρά του, ο Πρέσβης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στην Ελλάδα, Omar Amer Youssef, χαρακτήρισε την επιστροφή των αρχαιοτήτων πράξη ιδιαίτερου συμβολισμού, η οποία επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης, συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας.

Όπως ανέφερε, οι δύο χώρες, φορείς σπουδαίων και διαχρονικών πολιτισμών, συνδέονται με ιστορικούς δεσμούς που υπερβαίνουν τη γεωγραφική εγγύτητα και εκτείνονται στον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τον διαρκή διάλογο των λαών τους. Εξέφρασε, επίσης, τις θερμές του ευχαριστίες προς την Ελληνική Κυβέρνηση, το Υπουργείο Πολιτισμού και όλους όσοι συνέβαλαν στην επιστροφή των αντικειμένων.

Η τελετή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό στις πολιτιστικές σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών και την ανάγκη συντονισμένων δράσεων απέναντι στην παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων.

Η επιστροφή των αιγυπτιακών ειδωλίων δεν είναι απλώς μια διοικητική ή διπλωματική διαδικασία. Είναι μια πράξη μνήμης, ευθύνης και σεβασμού απέναντι στην ιστορία, αλλά και μια υπενθύμιση ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί κοινό αγαθό που οφείλει να προστατεύεται και να επιστρέφει στον τόπο όπου ανήκει.