Ζωντανά ενθύμια από τις συναρπαστικές ζωές του Αριστοτέλη Ωνάση και του Κ.Π. Καβάφη, σπάνιες γραπτές πηγές ποικίλου περιεχομένου, όπως οι πρώτες εκδόσεις της Ιλιάδας και της Οδύσσειας του Ομήρου και η εμβληματική γαλλική Εγκυκλοπαίδεια των Ντιντερό και Ντ’ Αλαμπέρ, περιηγήσεις στη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη από τον 16ο αιώνα, πολύτιμα χειρόγραφα ιστορικών προσωπικοτήτων, αλλά και σπουδαία έργα τέχνης κορυφαίων δημιουργών: όλα αυτά και ακόμη περισσότερα συνθέτουν το ψηφιακό σύμπαν της νέας διαδικτυακής πύλης της Ωνασείου Βιβλιοθήκης (library.onassis.org), η οποία άνοιξε τις «ψηφιακές της πύλες» στο κοινό, προσκαλώντας το σε ένα μοναδικό ταξίδι γνώσης, μνήμης και πολιτισμού.

Το έργο «Από την ψηφιοποίηση στον ψηφιακό πολιτισμό: Δράσεις ανάδειξης και αξιοποίησης ψηφιακών τεκμηρίων από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και το Αρχείο Καβάφη» περιλαμβάνει περισσότερους από 10.000 τόμους και πάνω από 200.000 ψηφιακές λήψεις από βιβλιακές και αρχειακές συλλογές που εκτείνονται χρονικά από τον 15ο αιώνα έως σήμερα. Πρόκειται για ένα σύγχρονο αποθετήριο γνώσης, που απευθύνεται τόσο σε επιστήμονες και ερευνητές όσο και στο ευρύ κοινό, προσφέροντας ελεύθερη πρόσβαση σε σπάνιο και συχνά δυσεύρετο πολιτιστικό υλικό.

Στις πλούσιες συλλογές της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, ο Όμηρος συναντά τον Βολταίρο και τον Ρήγα Βελεστινλή, ο Κ.Π. Καβάφης συνομιλεί με τη Σαπφώ, ενώ η συναρπαστική ζωή του Αριστοτέλη Ωνάση αποκαλύπτεται μέσα από την προσωπική του βιβλιοθήκη και το αρχειακό του υλικό. Ανάμεσα στα τεκμήρια ξεχωρίζουν εμβληματικά έργα, όπως η «Ελληνική Νομαρχία», ένα από τα πιο ριζοσπαστικά βιβλία πριν την Επανάσταση του 1821, το «Χρονικό της Νυρεμβέργης» (1493), το «Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό» του Ζαχαρία Καλλιέργη (1499), καθώς και τα χρονικά Δυτικοευρωπαίων περιηγητών που αποτυπώνουν τον ελληνικό χώρο μέσα από το βλέμμα του «άλλου».

Ιδιαίτερη θέση κατέχουν επίσης το Ιστορικό και Λογοτεχνικό Αρχείο με περισσότερα από 500 χειρόγραφα και έντυπα σημαντικών προσωπικοτήτων, το Αρχείο Καβάφη, το Αρχείο Ωνάση, αλλά και μια εντυπωσιακή συλλογή έργων τέχνης, με δημιουργίες των Θεόδωρου Πουλάκη, Γιάννη Τσαρούχη, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Κωνσταντίνου Παρθένη, Κωνσταντίνου Βολανάκη, Νικόλαου Γύζη και Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκρέκο). Πίνακες, γλυπτά και σπάνια αντικείμενα αποκτούν νέα «ζωή» μέσα από την ψηφιακή τους αναπαράσταση, επιτρέποντας στο κοινό να τα προσεγγίσει με τρόπους που υπερβαίνουν τα όρια του φυσικού χώρου.

Η εμπειρία αυτή ενισχύεται από ένα σύνολο καινοτόμων ψηφιακών εφαρμογών που μετατρέπουν την απλή περιήγηση σε διαδραστικό ταξίδι. Η Εικονική Περιήγηση (VR) προσφέρει πανοραμικές απεικονίσεις 360° των χώρων της βιβλιοθήκης, επιτρέποντας στον χρήστη να εξερευνήσει επιλεγμένα εκθέματα από οπουδήποτε στον κόσμο. Ο Επαυξημένος Ψηφιακός Ξεναγός (AR) εμπλουτίζει την επίσκεψη στον φυσικό χώρο, προσφέροντας πολυμεσικό περιεχόμενο και «ζωντανεύοντας» αντικείμενα όπως το πιάνο της Μαρίας Κάλλας ή τις πρώτες εκδόσεις της Ιλιάδας. Οι Ψηφιακές Εκθέσεις παρουσιάζουν θεματικές ενότητες αφιερωμένες σε σημαντικούς καλλιτέχνες, όπως ο Γιανούλης Χαλεπάς και ο Θεόδωρος Πουλάκης, ενώ τα Χρονολόγια του Αριστοτέλη Ωνάση και του Κ.Π. Καβάφη αφηγούνται τη ζωή και το έργο τους μέσα από επιλεγμένα αρχειακά τεκμήρια.

Ξεχωριστή εκπαιδευτική αξία έχει η εφαρμογή «Η Αλεξάνδρεια του Κ.Π. Καβάφη», η οποία συνδέει την ποίηση με τον αστικό χώρο, επιτρέποντας στον χρήστη να περιηγηθεί σε 29 τοπόσημα της πόλης και να συγκρίνει την εικόνα του σήμερα με εκείνη της δεκαετίας του 1920. Τέλος, η πλατφόρμα MuseumPlus RIAλειτουργεί ως η «ραχοκοκαλιά» της ψηφιακής διαχείρισης, εξασφαλίζοντας την επιστημονική τεκμηρίωση, τη διατήρηση και την προβολή των συλλογών με σύγχρονες προδιαγραφές.

Η νέα ψηφιακή πύλη της Ωνασείου Βιβλιοθήκης δεν αποτελεί απλώς ένα ψηφιακό αρχείο, αλλά ένα δυναμικό πολιτιστικό οικοσύστημα. Ένα περιβάλλον όπου το παρελθόν συναντά το παρόν, η τεχνολογία λειτουργεί ως γέφυρα γνώσης και ο πολιτισμός αποκτά νέα μέσα έκφρασης και διάδοσης. Πρόκειται για ένα παράδειγμα του πώς η ψηφιοποίηση, όταν συνδυάζεται με επιστημονική τεκμηρίωση και δημιουργικό σχεδιασμό, μπορεί να μετασχηματιστεί σε ψηφιακό πολιτισμό με παγκόσμια εμβέλεια.