Η ανάδειξη της «φωνής» και του έργου της ελληνικής Διασποράς στην Ελλάδα, μέσα από πολιτισμικές εκδηλώσεις και καλλιτεχνικά δρώμενα, αποτελεί μια ζωτική και ουσιαστική διαδικασία. Δεν πρόκειται απλώς για μια πράξη μνήμης, αλλά για μια δυναμική συμβολή στη διατήρηση της συλλογικής ταυτότητας και στην εμβάθυνση των δεσμών ανάμεσα στην Ελλάδα και τις κοινότητες του απόδημου ελληνισμού. Η «έκκεντρη» –δηλαδή εκτός ελλαδικού κέντρου– ματιά των Ελλήνων της Διασποράς εμπλουτίζει τον δημόσιο διάλογο γύρω από την εθνική ταυτότητα, αποκαλύπτοντας τις πολλαπλές εκφάνσεις και τις σύγχρονες μεταμορφώσεις της.

Με αυτό το σκεπτικό, ξεχωριστή σημασία αποκτά το έργο του Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ DocFest Χαλκίδας, το οποίο τα τελευταία τρία χρόνια διοργανώνει με συνέπεια και επιτυχία θεματικά αφιερώματα στη ζωή και στο έργο των Ελλήνων της Διασποράς. Το 2025, το DocFest Χαλκίδας περιέλαβε ειδικό αφιέρωμα στον Ελληνισμό της Αυστραλίας, υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Αυστραλίας και της Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών.

Το αφιέρωμα στον Ελληνισμό της Αυστραλίας

Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβλήθηκαν τέσσερα ντοκιμαντέρ που ανέδειξαν διαφορετικές όψεις του ελληνικού διασπορικού φαινομένου στην Αυστραλία:
«Κούπα Πίτι: λευκός άνθρωπος σε βαθιά τρύπα» της Άννας Κεσίσογλου (2007),
«Anzac: The Greek Chapter» των John Irwin και Peter Ewer (2024),
«Two Homelands» της Kay Pavlou (2024),
και το αθλητικό ντοκιμαντέρ «Ange and Boss: Puskas in Australia» των Cam Fink, Tony Wilson και Rob Heath (2024).

Οι ταινίες αυτές σκιαγράφησαν μια πολυεπίπεδη εικόνα της ελληνικής εμπειρίας στην Αυστραλία, αγγίζοντας ζητήματα μνήμης, πολέμου, μετανάστευσης, ταυτότητας, κοινότητας και αθλητισμού, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην κατανόηση του κοινού.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε θεματική συζήτηση γύρω από τον Ελληνισμό της Αυστραλίας και τον κινηματογράφο, αναδεικνύοντας θεωρητικά ζητήματα, αλλά και προβληματισμούς πολιτισμικής πολιτικής στο πεδίο των οπτικοακουστικών μέσων.

Μια πολυήμερη γιορτή πολιτισμού

Το DocFest Χαλκίδας αποτελεί μια πολυήμερη γιορτή ελληνικού ντοκιμαντέρ, αφήγησης, δημιουργικότητας και τέχνης, προσελκύοντας κάθε χρόνο πλήθος επισκεπτών. Κατά τη διάρκειά του, το κοινό έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει ελληνικά και διεθνή ντοκιμαντέρ, να επισκεφθεί εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας, να συμμετάσχει σε θεματικές ομιλίες, εργαστήρια και βιβλιοπαρουσιάσεις, και να συνομιλήσει με καλλιτέχνες, κινηματογραφιστές, ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους της Κοινωνίας των Πολιτών.

Η πρωτοβουλία διοργανώνεται από την Εταιρεία Πολιτιστικών Δράσεων Πόρθος, με στρατηγικό υποστηρικτή το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων & Δημιουργίας ΕΚΚΟΜΕΔ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Εξωτερικών, καθώς και με τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας – Π.Ε. Εύβοιας. Επίσημος χορηγός επικοινωνίας είναι η ΕΡΤ.

Θεματική συζήτηση και διασπορική πολιτισμική πολιτική

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η θεματική συζήτηση για τον Ελληνισμό της Αυστραλίας, με τη συμμετοχή της Δρ. Ελένης Τσεφαλά, της Μαρίας Φιλιώ Τριδήμα, του σκηνοθέτη Μάνου Ευστρατιάδη και του Μένιου Δελιοτζάκη. Η εισήγηση της Δρ. Τσεφαλά, με τίτλο «Διασπορά και πολιτισμική πολιτική: Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας ως παράδειγμα πολυπολιτισμικής στρατηγικής», ανέδειξε τον ρόλο της τέχνης της Διασποράς ως φορέα μνήμης και ταυτότητας, μετατρέποντας τη συλλογική εμπειρία σε πολιτισμικό κεφάλαιο.

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με παρεμβάσεις που τόνισαν την ανάγκη συστηματικού διαλόγου στην Ελλάδα γύρω από το καλλιτεχνικό έργο που παράγεται στην Αυστραλία, αλλά και τις προκλήσεις που θέτει το θεσμικό πλαίσιο για τις ελληνοαυστραλιανές συμπαραγωγές.

Ένα πολύτιμο βήμα διαλόγου και μνήμης

Το αφιέρωμα ολοκληρώθηκε με την τελετή λήξης, συνοδευόμενη από τις ηπειρωτικές μελωδίες του πολυφωνικού συνόλου Χαονία. Παρών ήταν και ο Αναπληρωτής Πρέσβης της Αυστραλίας κ. Lachlan Scully, ο οποίος υπογράμμισε τον ρόλο του κινηματογράφου στη διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης και στον διάλογο γύρω από την ταυτότητα.

Σε μια εποχή όπου οι φωνές της Διασποράς συχνά παραμένουν στο περιθώριο του ελλαδικού δημόσιου λόγου, πρωτοβουλίες όπως το αφιέρωμα του DocFest Χαλκίδας στον Ελληνισμό της Αυστραλίας συνιστούν ένα ουσιαστικό και πολύτιμο βήμα: μια γέφυρα μνήμης, πολιτισμού και σύγχρονου προβληματισμού ανάμεσα στην Ελλάδα και τον παγκόσμιο ελληνισμό.

(ertnews.gr)